
Offener Brief
Homöopathie & Anthroposophische Medizin streichen?
Eine teure Fehlentscheidung zu Lasten von Patientinnen und Patienten!
Homöopathie und Anthroposophische Medizin werden in Deutschland verantwortungsvoll im Sinne der integrativen Medizin von qualifizierten Ärztinnen und Ärzten eingesetzt – ergänzend in Situationen, in denen keine oder nicht ausreichende schulmedizinische Therapieoptionen existieren: Mehrfacherkrankungen, geriatrische Patientinnen und Patienten, Kinder und Jugendliche sowie Frauengesundheit. Sehr viele Bürgerinnen und Bürger schätzen diesen therapeutischen Ansatz und profitierten davon.
Nun soll den gesetzlichen Krankenkassen verboten werden, diese Therapien als freiwillige Leistungen zu erstatten, und zwar unabhängig davon, welche Evidenz für die Therapien vorliegt.
Das lehnen die Unterzeichnenden dieses offenen Briefes aus folgenden Gründen ab:

Die Streichung kostet am Ende Geld. Laut Securvita Studie, einer großen französischen Studie mit über 8.000 Patienten und weiterer Versorgungsforschung sinken Antibiotikaeinsatz, Krankenhausaufenthalte und Kosten bei Einsatz von Homöopathie deutlich und signifikant. Wer also diese Therapien streicht, forciert den Kauf von teureren anderen Medikamenten, ohne bessere Behandlungsergebnisse.

Für Homöopathie und Anthroposophische Medizin liegen Meta-Analysen, Health-Technology-Assessments, Versorgungsforschungsdaten und Leitlinienintegration (S3-Leitlinie Onkologie) vor, die eine Wirksamkeit nahelegen. Das Ergebnis hochwertiger Meta-Analysen ist, dass Homöopathie eine spezifische Wirkung über den Placebo-Effekt hinaus zeigt.

Wer eine evidenzbasierte Medizin fordert, muss verhindern, dass der Staat in eine laufende wissenschaftliche Diskussion eingreift und sie rein politisch und nicht wissenschaftlich entscheidet. Das GKV-Spargesetz würde jegliche Erstattung verbieten, ganz unabhängig wie die Evidenzlage für die integrative Medizin ist. Wie bisher sollte der freie Wettbewerb der Krankenkassen entscheiden, ob die Leistungen über freiwillige Selektivverträge übernommen werden können.

Laut Allensbach haben 57 % der Deutschen Homöopathie schon einmal genutzt, nur 9 % sagen, es sei nicht wirksam. Die große Beliebtheit (siehe auch den Rekord mit über 200.000 Unterzeichnern der Bundestagspetition 2024) zu ignorieren, wäre im Hinblick auf therapeutische Vielfalt und Freiheit der Patientinnen und Patienten fahrlässig.

Homöopathie und Anthroposophische Medizin als freiwillige GKV-Leistung für Kinder zu streichen ist unethisch. Studien aus der Versorgungsforschung, zeigen, dass mit Hilfe der Homöopathie der Antibiotikaeinsatz um mindestens das 5-fache gesenkt werden kann. Das Mikrobiom der ersten Lebensjahre prägt das Immunsystem lebenslang, Antibiotika aber stören diese Entwicklung massiv. Die Forschung zeigt, dass homöopathische und anthroposophische Praxen trotz weniger Antibiotika-Einsatz gleiche Behandlungsergebnisse erzielen.

Die WHO fordert die strukturierte, fachübergreifende und evidenzbasierte Integration traditioneller und komplementärer Medizinsysteme in nationale Gesundheitssysteme: „Global traditional medicine strategy 2025–2034″. Deutschland würde – sofern dem Gesetzentwurf Folge geleistet wird – hier einen konträren Weg zur WHO-Strategie einschlagen.
Die Unterzeichnerinnen und Unterzeichner des offenen Briefes fordern daher im Einzelnen:

Vollständige Rücknahme der geplanten Ausschlüsse homöopathischer und anthroposophischer Arzneimittel und Leistungen aus § 2, § 11, § 31, § 34 sowie § 92 Abs. 3a SGB V.

Erhalt des im SGB V verankerten Methodenpluralismus und des Gebots, der therapeutischen Vielfalt Rechnung zu tragen.

Wahrung der Satzungsautonomie der Krankenkassen; keine pauschalen Ausschlüsse, die differenzierte Einzelentscheidungen ersetzen.

Förderung von Versorgungsforschung und gesundheitsökonomischer Evaluation nach therapierichtungsadäquaten Kriterien.

Strukturelle Stärkung integrierter Versorgungskonzepte in Bereichen mit besonderem Bedarf (Onkologie, Chronic Care, Pädiatrie, Psychiatrie)

Stärkere Förderung präventiver Ansätze im Gesundheitswesen einschließlich der Förderung von Selbstverantwortung und Patientenautonomie.

Umsetzung der WHO-Strategie „Global Traditional Medicine Strategy 2025–2034“.
Erstunterzeichner/innen
Otto Schily, Bundesinnenminister a.D., SPD
Malu Dreyer, Ministerpräsidentin von Rheinland-Pfalz a.D., SPD
Winfried Kretschmann, Ministerpräsident von Baden-Württemberg a.D., GRÜNE
Thomas Goppel, Bay. Staatsminister a.D., CSU
Manne Lucha, Gesundheitsminister von Baden-Württemberg a.D., GRÜNE
Marion Caspers-Merk, Parlamentarische Staatssekretärin a. D., SPD
Prof. Dr. Edgar Franke, Parlamentarischer Staatssekretär a.D., SPD
Lukas Beckmann, Mitgründer der GRÜNEN, Fraktionsgeschäftsführer Bundestagsfraktion von Bündnis 90 / DIE GRÜNEN a.D.
Dr. med. Holger Ludwig, Sanitätsrat, Vorsitzender der Senioren-Union a.D.
Dr. med. Konrad Schily, MdB a.D., Gründungspräsident Univ. Witten/Herdecke
***
Peter Daniell Porsche, Aufsichtsrat Porsche Automobil Holding SE
Prof. Christian Höppner, Präsident des Deutschen Kulturrates & des Deutschen Tonkünstlerverbandes
Andrea Galle, Vorständin mkk – meine krankenkasse
Prof. Dr.-Ing. Jürgen Herre, Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg
Prof. Dr. Götz Rehn, Gründer Alnatura
Prof. Dr.-Ing. Michael Sterner, Professor für Energiespeicher und Energiesysteme an der Ostbayerischen Technischen Hochschule Regensburg
Prof. Dr. habil. Harald Schwaetzer, Philosophie und Erkenntnislehre, Freie Hochschule Stuttgart
Prof. Dr. Meinhard Simon, Institut für Chemie und Biologie des Meeres, Universität Oldenburg
Prof. Dr. Paula Bleckmann, Professorin für Medienpädagogik, Alanus Hochschule für Kunst und Gesellschaft
Prof. Dr. rer. medic Harald Gruber, Leitung Institut für Kunsttherapie, Professur für Kunsttherapie / Forschung, Alanus Hochschule für Kunst und Gesellschaft
Prof. Dr. Bernd Rosslenbroich, Professor für phänomenologische Grundlagen der Naturwissenschaft und Biologie, Alanus Hochschule für Kunst und Gesellschaft
Sarah Wiener, Fernsehköchin, MdEP a.D.
Hans-Jochen Wagner, Schauspieler, Tatort-Kommissar
Felix Klare, Schauspieler, Tatort-Kommissar
Vladimir Jurowski, Chefdirigent des Rundfunk-Sinfonieorchesters Berlin (RSB) und seit 2021 Generalmusikdirektor der Bayerischen Staatsoper
***
Prof. Dr. med. Dr. rer. nat. Diana Steinmann, Geschäftsführende Oberärztin, Strahlentherapie und Spezielle Onkologie, Medizinische Hochschule Hannover
Prof. Dr. med. Harald Matthes, Institut für Sozialmedizin, Epidemiologie und Gesundheitsökonomie, Charité Universitätsmedizin Berlin
Prof. Dr. med. Alfred Längler, Professur für Integrative Kinder- und Jugendmedizin, Universität Witten/Herdecke
Prof. Dr. med. Thorsten Doering, Chefarzt Kinder- und Jugendmedizin, Klinikum Bad Gottleuba
Prof. Dr. med. Jan Vagedes, Freie Hochschule, Stuttgart; Leitender Arzt Kinderdiabetologie und -endokrinologie, Die Filderklinik, Filderstadt
Prof. Dr. med. Tycho Zuzak, Stv. Leitender Arzt der Abteilung für Kinder- und Jugendmedizin, Universität Duisburg-Essen
Prof. Dr. med. Matthias Wildermuth, Facharzt für Kinder- und Jugendpsychiatrie, Kinderpsychiater, Herborn
Prof. Dr. med. Dipl. Biol. Christoph M. Schempp, Oberarzt der Klinik, Klinik für Dermatologie und Venerologie, Universitätsklinikum Freiburg
Prof. Dr. med. David Martin, Institutsleitung, Fakultät für Gesundheit, Institut für Integrative Medizin, Universität Witten/Herdecke
Prof. Dr. med. Friedrich Edelhäuser, Leitung Fakultät für Gesundheit, Integriertes Begleitstudium Anthroposophische Medizin, Universität Witten/Herdecke
PD Dr. med. Silke Schwarz, Lehrstuhl für Medizintheorie, Integrative und Anthroposophische Medizin, Universität Witten/Herdecke
Prof. Dr. sc. nat. Stephan Baumgartner, Fakultät für Gesundheit, Lehrstuhl für Medizintheorie, Integrative und Anthrop. Medizin, Universität Witten/Herdecke
Prof. Dr. Ute Wölfle, PhD, Laborleiterin und Molekularbiologin, Kompetenzzentrum skintegral, Universitätsklinikum Freiburg
Prof. Dr. med. Roman Huber, Klinik für Innere Medizin II, Uni-Zentrum Naturheilkunde, Umweltmedizinische Ambulanz, Universitätsklinikum Freiburg
Prof. Dr. Tomáš Zdražil, Bildungswissenschaftler; Leitung Freie Hochschule Stuttgart
Prof. Dr. Dr. Thomas Fuchs, Psychiatrische Universitätsklinik Heidelberg
HIER UNTERZEICHNEN: Offener Brief zur GKV-Reform - Homöopathie und Anthroposophische Medizin streichen?
Offener Brief zur GKV-Reform: Integrative Medizin streichen?
Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet.
Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis at vero eros et accumsan et iusto odio dignissim qui blandit praesent luptatum zzril delenit augue duis dolore te feugait nulla facilisi. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis at vero eros et accumsan et iusto odio dignissim qui blandit praesent luptatum zzril delenit augue duis dolore te feugait nulla facilisi.
Nam liber tempor cum soluta nobis eleifend option congue nihil imperdiet doming id quod mazim placerat facer possim assum. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat.
Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis.
At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, At accusam aliquyam diam diam dolore dolores duo eirmod eos erat, et nonumy sed tempor et et invidunt justo labore Stet clita ea et gubergren, kasd magna no rebum. sanctus sea sed takimata ut vero voluptua. est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat.
Consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus.
Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet.
Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis at vero eros et accumsan et iusto odio dignissim qui blandit praesent luptatum zzril delenit augue duis dolore te feugait nulla facilisi. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis at vero eros et accumsan et iusto odio dignissim qui blandit praesent luptatum zzril delenit augue duis dolore te feugait nulla facilisi.
Nam liber tempor cum soluta nobis eleifend option congue nihil imperdiet doming id quod mazim placerat facer possim assum. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat.
Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis.
At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, At accusam aliquyam diam diam dolore dolores duo eirmod eos erat, et nonumy sed tempor et et invidunt justo labore Stet clita ea et gubergren, kasd magna no rebum. sanctus sea sed takimata ut vero voluptua. est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat.
Consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus.
Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet.
Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis at vero eros et accumsan et iusto odio dignissim qui blandit praesent luptatum zzril delenit augue duis dolore te feugait nulla facilisi. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.
Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis at vero eros et accumsan et iusto odio dignissim qui blandit praesent luptatum zzril delenit augue duis dolore te feugait nulla facilisi.
Nam liber tempor cum soluta nobis eleifend option congue nihil imperdiet doming id quod mazim placerat facer possim assum. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat.
Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit in vulputate velit esse molestie consequat, vel illum dolore eu feugiat nulla facilisis.
At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, At accusam aliquyam diam diam dolore dolores duo eirmod eos erat, et nonumy sed tempor et et invidunt justo labore Stet clita ea et gubergren, kasd magna no rebum. sanctus sea sed takimata ut vero voluptua. est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat.
Consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet. Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus.
Lorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus
{Dein Name erscheint hier}